Referanslar:
ATT İletişim ISO 27001 , ISO 9001 , ISO 10002 Belgesi Ankara    Yıldız Ata Yayınları ISO 9001 Belgesi Ankara    Olgu Araştırma A.Ş ISO 9001 ve ISO 20252 Belgesi Ankara    Yemekçim Catering San. Tic. Ltd. Şti. ISO 9001 Belgesi İstanbul    Palmiye Yemek ISO 9001 :2008 Belgesi İstanbul    Mutfak Market Endüstriyel Mutfak ve Hastane Ekipmanları ISO 9001 Belgesi , ISO 14001 Belgesi ve ISO 13485 Belgesi Ankara    Optimar Araştırma Danışmanlık A.Ş TURKAK Akrediteli ISO 9001:2008 Kalite Yönetim Sistemi Belgesi Ankara    Baget Başkent Ekmek ISO 22000 Belgesi Ankara    Arta Tanzim Teşhir ve Organizasyon ISO 9001 Belgesi İatanbul    Deniz Nakliyat Ltd Şti ISO 9001 Belgesi Ankara    Ersil Gıda Ltd Şti ISO 9001 , ISO 22000 Belgesi Ankara
ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ STANDARDI NEDİR

Tarihsel Gelişimi

ISO Teknik Komitesi (ISO/TC.207) ISO 14000 standartları ile ilgili ilk toplantısını 1993 yılında Kanada`da, ikinci toplantısını 1994 yılında Avusturalya`da, üçüncü toplantısını da 1995`te Norveç`te yapmıs ve bu standartların son sekli 1996`da yayınlanmıstır. Standart 2004 Yılında revizyonu gerçekleştirilerek günümüzde ki halini almıştır. ISO 14001 Standardı bu nedenle ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi Standardı olarak isimlendirilir. Standartın belgelendirmesi ise ISO 14001 belgesi ile olduğundan ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi Belgesi ile belgelendirilirsiniz.

Amacı

ISO 14001 Çevre Yönetim Sitemi Sistemi Standardı ISO yani Uluslar arası Standartlar Örgütü tarafından kurumların mal ve hizmet sunumlarında proseslerinin çevreye duyarlı bir şekilde asgari zararı vermeye yönelik önlemlerin alınması için evrensel bir çerçeve oluşturmak üzere yayınlanmış olan bir yönetim sistemi standardıdır.

ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ BELGESİ NEDİR?

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi standardının yukarıda ISO tarafından yayınlanmış bir yönetim sistemi standardı olduğunu anlatmıştık . ISO 14001 Standardının belgelendirmesine ise ISO 14001 Belgesi denilmektedir. Standardın adı ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Belgesi olduğundan işletmelerimiz bu belgeye bazen iso çevre belgesi bazen de ISO 9001 Belgesi ile beraber belgelendirilmişler ise iso kalite belgeleri veya iso belgeleri gibi yanlış isimlendirmelerde bulunmaktadırlar. ISO 14001 Çevre Yönetim sistemi belgesi işletmelerin çevre ile olan etkileşimlerinde her zaman alan rolünde yani çevreye zararı Veren tarar rolünde olmalarından dolayı bu zararı en aza indirgemeye yönelik önlemleri aldıklarını ve bu önlemleri işletmelerinde uygulayarak kayıtlarını tuttuklarını gösterir bir yönetim sistemi belgesidir.

ISO 14001 STANDARDI NASIL BELGELENDİRİLİR ?

ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi Standardı ISO Tarafından yayınlanan bir yönetim sistemi standardı olduğundan ülkemizde ISO 14001 standardın yayınlanması konusunda tıpkı ISO 9001 standardında olduğu gibi TSE yani Türk Standartları Örgütü yetkilidir. Bunun nedenini daha öncede açıkladığımız gibi ISO da ülkemizi temsil eden kuruluş TSE dir. TSE tarafından ISO 14001 Standardı Millileştirildikten sonra Akredite olmuş belgelendirme kuruluşları tarafında ISO 14001 Belgelendirme denetimleri yapılarak ISO 14001 Belgesi düzenlenmektedir.

ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ DANIŞMANLIK HİZMETİ?

İşletmenizde ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi kurmak ve uygulamak amacı ile standardın gereksinimlerinin işletmenizde nasıl karşılanacağına yönelik dış kaynaklı hizmeti ISO danışmanlık firmalarından alabilirsiniz. ISO Danışmanlık firmaları size işletmenizde ISO 14001 standardının kurulması ve uygulanabilirliğinin sağlanması üzere yol gösterici olacaklardır. ISO 14001 eğitimleri ile başlayan Bu iso 14001 belgelendirme süreci ISO 14001 Belgesinin akredite bir kurum tarafından işlemenize verilmesine kadar geçecek süreçte yanınızda olacaklardır.

TS EN ISO 14001:2004 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ BELGESİ NEDİR ?

ISO 14001 Çevre Yönetim Sisteminin işletmelerin çevre ile etkileşimleri üzerine kurgulanmış olan bir standart olduğundan ve bu standardın temel amacının işletmelerin çevre yönetimi yaklaşımında dökümantasyon yapısına ve bu dökümantasyonun uygulanma sürecine dayandığından daha önce bahsetmiştik. ISO 14001 Standardını yayınlayan kuruluş olan ISO yani Uluslar arası Standartlar Örgütüne üye ülkelerin standardizasyon kurumları İSO 14001 belgesi ile belgelendirilen bu standardı kendi ülkelerinde yayınlamak üzere kendi dillerine çevirmektedir ve böylece ISO 14001 standardını milli bir standart haline getirmektedirler. Türkiye’den ISO ya üye olan kurum Standardizasyon kurumumuz olan TSE yani Türk Standartları Enstitüsü olduğuna göre iso 14001 standardını Türkçeye çeviren ve yayınlayan kurumda TSE dir. Standartın Türkçe olar yayınlanması demek standardın milli bir standart olarak kabül edilmedi demektir. Bu nedenle salt olarak ISO 14001:2004 standardı olarak alınan standarda TS EN ISO 14001:2004 Çevre Yönetim Sistemi Standardı adı verilmektedir. TS kelimesi burada Türk Standardı anlamına gelmektedir. ISO yazımızda defa ende bahsettiğimiz üzere standardı yayınlayan kuruluş bu 9001 Standardını yayınlayan kuruluştur. 14001 14000 serisi standartlarının belgelendirmeye konu olan standardı 2004 ise standarda yapılan değişikliğin yani revizyonun son halini göstermektedir. Türkiye’de bu nedenle standardın adı TS EN 14001:2004 Standardıdır. Bu standardın belgelendirmesi sürecinde belgenin üstüne TS EN ISO 14001:2004 Belgesi yazılmaz ISO 14001:2004 Belgesi olarak belgelendirilir. İşletmelerimiz bu belgeye kısaca çevre belgesi , iso çevre belgesi , iso 14001 belgesi olarak da isimlendirmektedirler.

ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ KURULUMU VE İSLETİMİ

Çevre risk ve fırsatlarının daha sistematik ve verimli biçimde yönetilmesi ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi aracılığıyla olur.

Çevre Riski

Kirletici özelliği bulunan ürün, halkın ve çalışanların hastalanması veya yaralanmasına veya bir kirlilik yaratmasından dolayı, dış pazarlarda kabul görmemesine ve kurulusun ulusal ve uluslararası pazarlarda saygınlık kaybetmesine neden olmasıdır.

ISO 14001:2004 Belgesi Açısından Çevre Fırsatları

Kirliliği azaltarak veya atıkları geri çevirerek enerji ve kaynak tüketiminin azaltılması ve böylelikle üretim maliyetlerinin düşürülmesi ya da ürünün çevreye duyarlı şartları öne süren pazarlara satısı çevresel bir fırsat olabilir.

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi Belgesinin Yararları

• Organizasyon ile ilgili çevre yön, etki ve risklerinin belirlenmesi ve kontrolü,
• Çevre politika, amaç ve hedeflerinin başarılması, çevre yasalarına uyum,
• Kurulusun gelecekteki çevre sorumluluklarına yaklaşımına rehber olacak temel prensiplerin tanımlanması,
• Fayda ve maliyetin dengelenmesi göz önünde bulundurularak kısa, orta ve uzun vadeli çevre basarı hedeflerinin belirlenmesi,
• Hedeflerin başarısı için kaynakların ve kullanım sorumluluklarının belirlenmesi,
• Tüm çalışanların kurulusun çevre üzerindeki olumsuz etkisini azaltıcı ya da ortadan kaldırıcı yönde davranmasını güvence altına almak için görev, yetki ve sorumlulukların belirlenmesi ve dökünmante edilmesi,
• Organizasyonda tüm bunların bildirilmesi ve çalışanların sorumluluklarını etkin olarak yerine getirmesi için eğitimi,
• Basarı derecesinin daha önceden belirlenmiş standart ve hedeflere göre ölçümü, gerekliyse geliştirilmesi.

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ve ISO 14001 Belgesi

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi, çevre yönetimine sistemli bir yaklaşımı gerektirir. Kuruluşlar, belirlenen çevre yönlerinin kaynak teşkil ettiği hedef ve amaçları başarmak ve iyileştirmelerde bulunabilmek amacıyla çevre risk ve fırsatlarına sistematik yaklaşımlarda bulunurlar.

ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN YAPISI

ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi, ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi’nin Deming modeli ile paralellik gösterir. Bu model kuruluşların faaliyetlerini 4 evreye ayırır:

1. Planlama Evresi: Kurulusun bütün amaç ve hedefleri belirlenir, uygulama yöntemleri geliştirilir.
2. Yap (faaliyet evresi) : Plan uygulanır ve üzerinde anlaşılan önlemler kurulusun hedefleri doğrultusunda alınır.
3. Kontrol Et (değerlendirme evresi) : Plan dahilindeki faaliyetler etkinlik ve yeterlilik açısından kontrol edilip, sonuçlar planla karşılastırılır.
4. İyileştirme (düzeltici faaliyet evresi) : Belirlenen eksiklikler giderilir, degisen koşullara göre plan revize edilebilir, prosedürler gerekli olduğu şekilde yapılandırılır.

İSO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ ÖN GÖZDEN GEÇİRME

Çevresel faaliyetler açısından ve ISO 14001 Çevre Yönetim Sisteminin uygulanabilirliği bakımından Kurulusun mevcut durumunun ortaya konulmasıdır.

Ön gözden geçirme aşağıda ki aşamalardan oluşur:

1.Çevre boyutlarının belirlenmesi ve değerlendirilmesi
2.Mevcut yönetim uygulamaları ve prosedürlerin belirlenmesi
3.Daha önceki çevresel kazalar, olaylar, cezalar
4.Yasal ve düzenleyici şartlar

Ön Gözden Geçirmenin Avantajları:

iso 14001 Çevre Yönetim Sistemi için temel oluşturur.
• Önemli risk alanlarının ve önceliklerinin belirlenmesine olanak sağlar.
• Potansiyel problemleri daha net gösterir ve bu problemlerin önlenmesine yardımcı olacak bilgiyi sağlar.
• Mevcut ve gelecekte olabilecek yasal şartları belirler.

ÇEVRE POLİTİKASI

Çevre politikası

• Taahhütlerin kamuoyuna beyanı
• Üst yönetim desteginin açık delili
• Geniş kapsamlı çalışmaları içermesi
• Genellikle uzun süreli döküman
olmasından dolayı önemlidir.

Çevre Politikası kurulusun toplam is stratejisinin içine entegre edilmeli, diger politikalarla uyumlu olmalıdır (kalite, saglık ve güvenlik gibi.) Bu yüzden en üst düzeylerde başlatılmalı, geliştirilmeli ve desteklenmelidir.

ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM PROGRAMI

Çevre yönetim programının gelişim aşamaları

1. Önceliklerin Belirlenmesi ve Analizi

Yüksek dereceli öncelik:
• Mevzuat gereksinimlerine uygunsuzluğa sebep olan zayıf noktalar
• Çevre kirliliği için yüksek riske sebep olan zayıf noktalar.

Orta dereceli öncelik:
• Politikaya majör uygunsuzluk
• Önemli bir is fırsatına uygunsuzluk
• iso 14001 Çevre Yönetim Sistemine majör uygunsuzluk

Düşük dereceli öncelik:
• Çevre Yönetim Sistemine minör uygunsuzluk

2. Amaç ve Hedeflerin Belirlenmesi
Amaçlar ve Hedefler:
• Özellikle öncelikli alanlarda risk ve riayetsizligin azaltılması üzerine yoğunlaştırılmalıdır.
• Talep edici olmalıdır.
• Sürekli iyileştirme için taahhüt gösterilmelidir.
• Uygulanabildiği durumlarda sayısal olmalıdır.
• Kesin sınır değerleri belirlemelidir.

3. Çevre Yönetim Programı
Çevre Yönetim Programı, kurulusun önceliklerini belirleyen dinamik bir plandır.
• Faaliyet basamaklarını belirler.
• Programları oluşturur.
• İnsan ve finans kaynağı sağlar.
• Bireysel ve grup sorumluluklarını belirler.
• Termin belirler.

4. Fayda Maliyet Analizi:
Aşağıdaki hususlar dikkate alınarak, seçenekler arasından bir ya da birden fazla seçim yapılabilir.
• Kurulusun özel çözümler için çaba sarf edip sarf etmediği
• Kısa/uzun vadeli iyileştirmelerin basarıyla sonuçlanıp sonuçlanmayacağı ve tasarlanan öncelikle, nasıl bir ilişkide olacağı
• insan kaynakları ve yetenekleri açısından seçeneğin pratik ve uygulanabilir olup olmadığı
• Seçeneğin kurulusun genel is stratejisi ile uyumlu olup olmadığı

SORUMLULUKLAR

Organizasyon Seması

Organizasyon seması yapının tanımlanması için gereklidir. Amaç, yeni düzenlemeler ya da haberleşme kanalları yaratmak degil, mevcut yapıyı yansıtmaktır. Bu yolla çevresel faaliyetler ekstra olarak görülmekten çok, isin bir parçası olur.

Sorumluluklarda Temel Yaklaşımlar

• Uygun nitelikte ve deneyimli personelin yetkilendirilmesi
• Her birey için sorumluluk ve yetki sınırlarının belirtilmesi
• Bireyler ve birimler için, çevre fonksiyonlarının rol ve pozisyonlarının belirlenmesi
• ilgili personele bu gereklerin iletilmesi

Bunların dışında ayrıca aşağıdaki baslıklar altında da sorumluluklar mevcuttur:

• Üst Yönetimin Sorumlulukları
• Çevre Yönetim Temsilcisinin Sorumlulukları
• Müdürler
• Tüm Çalışanlar

ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ PROSEDÜRLERİ

Kuruluş, kaynakların seçiminden, çalışma sistemlerinin tasarımından ve uygulanmasından, ürünlerin ve servislerin tasarımına ve dağıtımına, atıkların kontrol ve bertaraf edilmesine kadar olan iso 14001 belgesi faaliyetleri kontrol edecek uygun prosedürleri oluşturmalıdır.

İso 14001 Prosedürleri, kurulusun faaliyetleri ile ilgili olarak, çevre üzerinde etkisi olan veya olabilecek tüm faaliyetleri kapsamalıdır.

ISO 14001 ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİNİN TETKİKİ

Bir kurulusun İSO 14001 çevre yönetim sisteminin, çevre yönetim sistemi denetim kriterlerine uyup uymadığını tesbit etmek için gerekli bilgilerin tarafsız bir şekilde toplanması, değerlendirilmesi ile bu işlemin sonuçlarının müşteriye sunulmasını içeren sistematik ve belge haline getirilmiş bir doğrulama işlemidir.

İSO 14001 EGİTİMLERİ

• Küresel ve kurulusun operasyonları ile ilgili çevre konuları hakkında temel bilgi sağlamalı,
• Faaliyetlerinin, kurulusun tüm çevre performansını nasıl etkileyebileceğinin iyi anlaşılmış olmasını sağlamalı,
• Kurulusun Çevre Politikası ve programı hakkında olmalıdır.
• Geçici, kalıcı, yeni personel ve sahada çalışan taşeronlar da dahil olmak üzere tüm çalışanlar yararlanır.
• Her bireyin bu girişimi anlaması, onlar için ne ifade ettiğini fark etmesi ve politika ile programın kuruluş için önemini kavraması önemlidir.

ISO 14001 YÖNETİMİN GÖZDEN GEÇİRMESİ

Kuruluş yönetimi, çevre yönetim sisteminin uygunluk ve etkinliğini sürdürebilmesi için sistemi belirlenmiş aralıklarla gözden geçirmelidir. Gözden geçirmenin sonuçları, amaç ve hedeflerin veya politikanın revizyonu için öneriler içerebilir. Bu sürekli gelişim için önemli bir fırsattır.